10 mei

Suïcidale gedachten bespreekbaar – Géén taboe

Door: Anne Peerdeman, Flo Gunning, Hanneke Buijks

Suïcidaliteit is een veelvoorkomend symptoom bij verschillende psychiatrische ziekten, zoals bijvoorbeeld bij somberheidsklachten, angstklachten, problemen in contacten met anderen. Per jaar hebben in Nederland ongeveer 450.000 mensen suïcidale gedachten en gemiddeld sterven per dag vijf mensen door zelfdoding.
Hoewel suïcidale gedachten veel voorkomen, is het kenbaar maken nog vaak taboe. Uit onderzoek blijkt dat mensen met suïcidale gedachten deze niet altijd uit zichzelf ter sprake brengen en dat een meerderheid van deze mensen suïcidaliteit ontkende voorafgaand een suïcide. Dit is schrijnend omdat er inmiddels veel evidentie voor is dat suïcidale gedachten en gedrag effectief kunnen worden behandeld. Het doel van suïcide is immers niet het dood zijn of dood gaan, maar stoppen met denken, voelen, waarnemen, bewust zijn. Mensen proberen zichzelf met suïcide te beschermen tegen verder leven omdat zij dat leven op dat moment als ondraaglijk ervaren en dat perspectief is juist wat tijdens een behandeling kan veranderen.
In de behandeling kan samen met de behandelaar een stabilisatieplan en behandelplan worden opgesteld. Hierbij is er geen sprake van veroordeling, maar juist een transparante en empathische benadering. Er kan in therapie gekeken worden naar de onderliggende drijfveren die iemand tot die wanhoopsdaad kunnen brengen. Tijdens een behandeltraject kunnen cliënt en behandelaar – naast het verminderen van de suïcidaliteit – samen die drijfveren onderzoeken en proberen om de bestaande problemen op te lossen en weer hoop te creëren.
Suïcidale gedachten kennen vaak een wisselend beloop. Het is daarom van belang dat deze gedachten onderwerp van gesprek blijven tijdens de behandeling. Daarmee hopen wij als behandelaars voor cliënten de drempel om pijnlijke, wanhopige gedachten en gevoelens met ons te delen zoveel mogelijk te verlagen

Bronnen:
Ten Have M et al. (2006). Nieuwe gegevens over suïcidaliteit in de bevolking. Suïcidaliteit in de algemene bevolking: gedachten en pogingen. Resultaten van de “Netherlands Mental Health Survey and Incidence Study” (NEMESIS). Trimbos-instituut , Utrecht.
Kerkhof & van Luyn (2010) Suïcide preventie in de praktijk
Jobes DA. The Collaborative Assessment and Management of Suicidality (CAMS): an evolving evidence- based clinical approach to suicidal risk. Suicidologi 2009 14(1); 3-7 &
Jobes DA. The Collaborative Assessment and Management of Suicidality (CAMS): an evolving evidence- based clinical approach to suicidal risk. Suicide Life Threat Behav. 2012 42(6); 640-53